Χαρ. Τρικούπη 22, Αθήνα, Τ.Κ. 10679 - Τηλ. 210 3623092, email: info@alfeiosbooks.com

Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο

11,00 € 7,00 €

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος στην αμερικανική έκδοση του Β.Ι.Λένιν Πρόλογος στη ρωσική έκδοση της Ν. Κρούπσκαγια

Συγγραφέας:

Ριντ Τζων

Εκδοτικός οίκος:

Αλφειός

Μετάφραση:

Τόπος έκδοσης:

Αθήνα

Έτος έκδοσης:

1975

Σελίδες:

445

ISBN:

Κατάσταση:

Αριστη

Διαθέσιμο

Κωδικός: AB-00003170. Κατηγορίες: , , , . Ετικέτα: .
   

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος στην αμερικανική έκδοση του Β.Ι.Λένιν Πρόλογος στη ρωσική έκδοση της Ν. Κρούπσκαγια Πρόλογος Τζ. Ριντ Εισαγωγικές παρατηρήσεις και ερμηνείες Ι. Το γενικό φόντο ΙΙ. Η γέννηση της θύελλας ΙΙΙ. Την παραμονή ΙV. Το τέλος της προσωρινής κυβέρνησης V. Ασυγκράτητα μπροστά VI. H επιτροπή σωτηρίας VII. Το μέτωπο της επανάστασης VIII. Η αντεπανάσταση ΙΧ. H νίκη X. Η Μόσχα ΧΙ. Η κατάχτηση της εξουσίας ΧΙΙ. Το αγροτικό συνέδριο Προσθήκες του Τζων Ριντ Επίλογος του εκδοτικού Α. Ουίλιαμς. Η βιογραφία του Τζων Ριντ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το βιβλίο αυτό είναι μια συμπύκνωση της ιστορίας, της Ιστορίας με τη μορφή που την είδα εγώ. Δεν έχει την αξίωση να είναι τίποτα περισσότερο από ένα λεπτομερειακό απολογισμό της Νοεμβριανής* επανάστασης, όταν οι μπολσεβίκοι, επικεφαλής των εργατών και των στρατιωτών, πήραν στη Ρωσία την κρατική εξουσία και την παρέδωσαν στα χέρια των Σοβιέτ. Μεγάλο μέρος, φυσικά, του βιβλίου αφιερώνεται στην «Κόκκινη Πετρούπολη», την πρωτεύουσα και την καρδιά της επανάστασης. Ας μην ξεχνά όμως ο αναγνώστης, πώς ό,τι έγινε στην Πετρούπολη, σε διαφορετικό χρόνο και με διαφορετική ένταση, επαναλήφθηκε σχεδόν με ακρίβεια σ’ όλη τη Ρωσία. Στο βιβλίο αυτό, πού είναι το πρώτο από μια σειρά βιβλία πού δουλεύω, είμαι υποχρεωμένος να περιοριστώ στην περιγραφή των γεγονότων πού είδα κι έζησα προσωπικά ή που τα επιβεβαίωσα από αυθεντικές μαρτυρίες. Τα δυο πρώτα κεφάλαια του βιβλίου περιγράφουν σύντομα την κατάσταση και τις αίτιες της Νοεμβριανής επανάστασης. Ομολογώ πώς το διάβασμα αυτών των δυο κεφαλαίων είναι δύσκολο, είναι όμως απαραίτητο για την κατανόηση της συνέχειας. Στον αναγνώστη, φυσικά, θα γεννηθούν πολλά ερωτήματα Τι είναι μπολσεβικισμός; Τι είδους πολιτικό καθεστώς δημιουργήθηκε από τους μπολσεβίκους; Αφού ως τη Νοεμβριανή επανάστάση οι μπολσεβίκοι πάλευαν για Συνταχτική συνέλευση, γιατί ύστερα τη διέλυσαν με τα όπλα; Κι αφού η αστική τάξη, ως τη στιγμή που ο μπολσεβίκικος κίνδυνος έγινε ξεκάθαρος, τάσσονταν ενάντια στην Συνταχτική συνέλευση, γιατί ύστερα έγινε υπέρμαχος της; Σ’ αυτά και σε πολλά άλλα ερωτήματα δεν μπορεί να δοθεί εδώ απάντηση. Την πορεία της επανάστασης, ως το κλείσιμο της ειρήνης με τη Γερμανία την παραθέτω σ’ άλλο βιβλίο: «Από τον Κορνίλοφ ως το Μπρεστ Λιτόφσκ».** Εκεί δείχνω την προέλευση και το χαρακτήρα της δράσης των επαναστατικών οργανώσεων, την ανάπτυξη και την αλλαγή των διαθέσεων του λαού, τη διάλυση της Συνταχτικής συνέλευσης, την οργανωτική διάρθρωση του Σοβιετικού κράτους, την πορεία και τ’ αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων του Μπρεστ. Εξετάζοντας την αναπτυσσόμενη δημοφιλία των μπολσεβίκων, πρέπει να ξέρουμε ότι η κατάρρευση της οικονομικής ζωής της Ρωσίας και του Ρωσικού στρατού δεν έγινε στις 7 του Νοέμβρη (25 του Οχτώβρη) του 1917, αλλά πολλούς μήνες νωρίτερα. Ήταν η αναπόφευκτη και λογική συνέπεια του προτσές, που άρχισε ακόμα από το 1915. Οι πουλημένοι αντιδραστικοί, που κρατούσαν στα χέρια τους την τσαρική αυλή, οδηγούσαν συνειδητά τη Ρωσία στην καταστροφή, για να προετοιμάσουν έτσι χωριστή ειρήνη με τη Γερμανία. Τώρα ξέρουμε πως η έλλειψη όπλων στο μέτωπο, που προκάλεσε την καταστροφική καλοκαιρινή υποχώρηση του 1915, η ανεπάρκεια των τροφίμων στο στρατό και στις μεγάλες πόλεις, η αποδιοργάνωση της βιομηχανίας και των μεταφορών το 1916, όλα αυτά ήταν ένα μέρος της τεράστιας εκστρατείας σαμποτάζ, που διακόπηκε στην αποφασιστική στιγμή από την επανάσταση του Μάρτη***. Στους πρώτους μήνες του νέου καθεστώτος, τόσο η εσωτερική κατάσταση της χώρας, όσο κι η μαχητικότητα του στρατού της, καλυτέρευσε αναμφισβήτητα, παρά την αταξία, τόσο αναπόφευκτη σε μια μεγάλη επανάσταση, που έδωσε αναπάντεχα τη λευτεριά στα εκατόν εξήντα εκατομμύρια του πιο καταπιεζόμενου λαού στον κόσμο. Όμως «ο μήνας του μέλιτος» δεν κράτησε πολύ. Οι εύπορες τάξεις ήθελαν το πολύ-πολύ μια πολιτική επανάσταση, που θ’ αφαιρούσε την εξουσία από τον τσάρο και θα την έδινε σ’ αυτές. Ήθελαν να γίνει ή Ρωσία συνταγματική δημοκρατία, όπως η Γαλλία κι οι Ενωμένες Πολιτείες, η συνταγματική μοναρχία, όπως η Αγγλία. Οι λαϊκές, όμως, μάζες επιθυμούσαν γνήσια εργατική και αγροτική δημοκρατία. Στο βιβλίο του «Ο όρθρος της Ρωσίας» («Russia’s Message»), όπου σκιαγραφεί την επανάσταση του 1905, ο Ουίλιαμ Ίνγκλις Ουόλινγκ**** περιγράφει θαυμάσια σε ποία κατάσταση βρίσκονταν το ηθικό των ρώσων εργατών, που κατοπινά τάχθηκαν ολόψυχα με το μέρος του μπολσεβικισμού. «Αυτοί (οι εργάτες) έβλεπαν, ότι είναι δυνατό να πεινούν, όπως και πριν, ακόμα κι όταν υπάρχει η πιο δημοκρατική κυβέρνηση, εφόσον η κυβέρνηση αυτή βρίσκεται στα χέρια των άλλων κοινωνικών τάξεων… Ο ρώσος εργάτης είναι επαναστάτης, δεν αγαπά όμως τη βία, δεν είναι δογματιστής, ούτε και άμυαλος. Είναι έτοιμος να πολεμήσει στα οδοφράγματα και τα διδάχτηκε αυτά με την ίδια του την πείρα. Είναι ο μοναδικός ανάμεσα στους εργάτες όλου του κόσμου, πού διδάχτηκε από την ίδια του την πείρα. Είναι έτοιμος και τον φλογίζει η επιθυμία να παλέψει με τον καταπιεστή του, την αστική τάξη, ως το τέλος. Δεν ξεχνάει όμως ότι υπάρχουν κι άλλες τάξεις. Και το μόνο πού ζητά απ’ αυτές, στην επερχόμενη τρομερή σύγκρουση, είναι ν’ ακολουθήσουν τη μια, είτε την άλλη πλευρά… Αυτοί (οι εργάτες είναι όλοι τους σύμφωνοι, πώς οι δικοί μας (οι αμερικάνικοι) πολιτικοί θεσμοί είναι προτιμότεροι από τους δικούς τους, όμως δε θέλουν καθόλου ν’ αλλάξουν το ένα αφεντικό μ’ άλλο (δηλαδή με την τάξη των καπιταλιστών). Οι εργάτες της Ρωσίας δεν τουφεκίστηκαν και δεν καταδικάστηκαν κατά εκατοντάδες στη Μόσχα, στη Ρίγα, στην Οδησσό, ούτε και κλείστηκαν κατά χιλιάδες στις ρωσικές φυλακές και εξορίστηκαν στις στέπες και στις αρκτικές περιοχές για χάρη των αμφίβολων προνομίων των εργατών του Χόλντφλιντ και τοι Κρίπλ-Κρίκ…». Να γιατί στη Ρωσία, στο αποκορύφωμα του εξωτερικού πολέμου, η πολιτική επανάσταση μετεξελίχτηκε σε κοινωνική, που βρήκε την ολοκλήρωσή της στο Θρίαμβο του μπολσεβικισμού. Ο Α. Τζ. Σακ, διευθυντής του αντισοβιετικού γραφείου πληροφοριών στην Αμερική, στο βιβλίο του «Η γέννηση της ρωσικής δημοκρατίας» λέει τα παρακάτω: «Οι μπολσεβίκοι δημιούργησαν το Υπουργικό τους Συμβούλιο με το Νικολάϊ Λένιν πρωθυπουργό και το Λέοντα Τρότσκι υπουργό των Εξωτερικών. Η αναπόφευκτη άνοδό τους στην εξουσία έγινε ολοφάνερη σχεδόν αμέσως μετά την επανάσταση του Μάρτη. Η ιστορία των μπολσεβίκων μετά την επανάσταση είναι ιστορία αδιάκοπης ανάπτυξης τους». Οι ξένοι, και ιδιαίτερα οι αμερικάνοι, υπογραμμίζουν συχνά την «αμάθεια» των ρώσων εργατών. Είναι σωστό ότι οι ρώσοι εργάτες δεν έχουν την πολιτική πείρα των δυτικών λαών, σ’ αντιστάθμισμα όμως πέρασαν από το θαυμάσιο σχολειό των εθελοντικών τους οργανώσεων. Το 1917 οι ρωσικές ενώσεις των καταναλωτών (συνεταιρισμοί), αριθμούσαν πάνω από δώδεκα εκατομμύρια μέλη, αλλά και τα ίδια τα Σοβιέτ είναι μια θαυμάσια εκδήλωση της οργανωτικής ιδιοφυΐας των εργαζομένων μαζών της Ρωσίας: Κάτι περισσότερο. Δεν υπάρχει άλλος λαός στον κόσμο που να μελέτησε τόσο καλά τη σοσιαλιστική θεωρία και την πραχτική της εφαρμογή. Να πως χαρακτηρίζει τους ρώσους εργάτες ο Ουίλιαμ Ίνγκλις Ουόλινγκ. «Η πλειοψηφία των ρώσων εργατών ξέρει να διαβάζει και να γράφει. Η χώρα, πολλά χρόνια τώρα, βρίσκεται σε τόσο ανήσυχη κατάσταση ώστε οι εργάτες μπόρεσαν να επωφεληθούν όχι μόνο από την καθοδήγηση των καλλιεργημένων ανθρώπων, που βρίσκονται στις γραμμές τους, αλλά και από τα πολυάριθμα επαναστατικά στοιχεία των μορφωμένων στρωμάτων της κοινωνίας, που στράφηκαν προς την εργατική τάξη, επιδιώκοντας την πολιτική και κοινωνική αναγέννηση της Ρωσίας…». Πολλοί συγγραφείς δικαιολογούν την εχθρότητά τους προς το σοβιετικό καθεστώς με το ότι η τελευταία φάση της ρωσικής επανάστασης ήταν δήθεν πάλη των «νομοταγών» στοιχείων της κοινωνίας ενάντια στη σκληρότητα των μπολσεβίκων. Στην πραγματικότητα όμως, ακριβώς οι εύπορες τάξεις, βλέποντας ν’ αναπτύσσεται η δύναμη των λαϊκών επαναστατικών οργανώσεων, αποφάσισαν να τις συντρίψουν και να σταματήσουν την επανάσταση. Για την επιτυχία αυτού του σκοπού η αστική τάξη κατέφυγε τελικά σε απεγνωσμένα μέτρα. Για να συντρίψει την κυβέρνηση του Κερένσκι και τα Σοβιέτ, αποδιοργάνωσε τις μεταφορές και προκαλούσε εσωτερικές αναταραχές. Για να τσακίσει τις εργοστασιακές επιτροπές, έκλεινε τις επιχειρήσεις, έκρυβε τα καύσιμα και τις πρώτες όλες. Για να διαλύσει τις στρατιωτικές επιτροπές του μετώπου, επανέφερε την ποινή του θανάτου και συνεργούσε στις ήττες στο μέτωπο. Όλα αυτά ήταν μια θαυμάσια τροφοδότηση της μπολσεβίκικης φωτιάς. Οι μπολσεβίκοι απάντησαν με τη διδασκαλία της ταξικής πάλης και με την ανακήρυξη της εξουσίας των Σοβιέτ. Ανάμεσα σ’ αυτές τις δυο κατευθύνσεις, που ήταν ολοκληρωτικά αντίθετες, βρίσκονταν και ομάδες πού υποστήριζαν στο σύνολό τους ή ως ένα σημείο αυτές τις κατευθύνσεις. Σ’ αυτές τις ομάδες άνηκαν και οι λεγόμενοι «μετριοπαθείς» σοσιαλιστές, οι μενσεβίκοι, οι σοσιαλεπαναστάτες καθώς και ορισμένα μικρά κόμματα. Κι αυτές οι ομάδες καταδιώκονταν από τις εύπορες τάξεις, όμως η δύναμη της αντίστασης τους υποσκάπτονταν από τις ίδιες τις θεωρίες τους. Γενικά οι μενσεβίκοι και οι σοσιαλεπαναστάτες πίστευαν, ότι η Ρωσία δεν ωρίμασε οικονομικά για κοινωνική επανάσταση, ότι ήταν δυνατή μόνο μια πολιτική επανάσταση. Κατά τη γνώμη τους, οι ρωσικές μάζες δεν ήταν αρκετά προετοιμασμένες για να πάρουν την εξουσία στα χέρια τους, κάθε τέτοια απόπειρα θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε αντίδραση, που θα την εκμεταλλεύονταν κάποιος αδίσταχτος πολιτικάντης για ν’ αναστηλώσει το παλιό καθεστώς. Να για ποιο λόγο οι «μετριοπαθείς» σοσιαλιστές όταν αναγκάστηκαν να πάρουν την εξουσία, φοβήθηκαν να τη χρησιμοποιήσουν. Νόμιζαν ότι η Ρωσία πρέπει να περάσει από τα ίδια ακριβώς στάδια πολιτικής και οικονομικής ανάπτυξης πού πέρασε η Δυτική Ευρώπη και μόνον ύστερα απ’ αυτό, μαζί με τον υπόλοιπο κόσμο, να φτάσει στον πλήρη αναπτυγμένο σοσιαλισμό. Ήταν, λοιπόν, φυσικό, οι «μετριοπαθείς» σοσιαλιστές, να θεωρούν, μαζί με τις εύπορες τάξεις, ότι πρώτ’ απ’ όλα, η Ρωσία πρέπει να γίνει κοινοβουλευτικό κράτος, έστω και με μερικές βελτιώσεις σε σχέση με τις δημοκρατίες της Δύσης. Συνέπεια αυτών των αντιλήψεων ήταν η θέση τους για συμμετοχή των εύπορων τάξεων, στην κυβέρνηση. Από το σημείο αυτό ως την υποστήριξη των εύπορων τάξεων, δε χρειαζόταν παρά ένα βήμα. Οι «μετριοπαθείς» σοσιαλιστές είχαν την ανάγκη της αστικής τάξης. Η αστική τάξη, όμως, δεν είχε ανάγκη από τους «μετριοπαθείς» σοσιαλιστές. Έτσι συνέβηκε τούτο: οι σοσιαλιστές υπουργοί να υποχωρούν βήμα προς βήμα σε όλα τα σημεία του προγράμματός τους κι οι εκπρόσωποι των εύπορων τάξεων να επιτίθενται όλο και πιο αποφασιστικά. Και τελικά, όταν οι μπολσεβίκοι σάρωσαν όλους τους ανόητους συμβιβασμούς, οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι βρέθηκαν να παλεύουν στο πλευρό της αστικής τάξης… Σήμερα μπορούμε να δούμε το ίδιο ακριβώς φαινόμενο σχεδόν σε κάθε χώρα του κόσμου. Οι μπολσεβίκοι, κατά τη γνώμη μου, όχι μόνο δεν είναι δύναμη καταστροφής, αλλά το μοναδικό κόμμα στη Ρωσία, πού έχει δημιουργικό πρόγραμμα και αρκετή εξουσία για να το πραγματοποιήσει. Αν τη στιγμή εκείνη οι μπολσεβίκοι δεν κατόρθωναν να κρατήσουν την εξουσία, τότε, κατά τη γνώμη μου, χωρίς την παραμικρότερη αμφιβολία, από το Δεκέμβρη ακόμα τα στρατεύματα της αυτοκρατορικής Γερμανίας θα βρίσκονταν στην Πετρούπολη και στη Μόσχα κι η Ρωσία θα έπεφτε πάλι κάτω από το ζυγό κάποιου τσάρου. Ύστερα από ένα ολόκληρο χρόνο ύπαρξης της Σοβιετικής εξουσίας, θεωρείται ακόμα της μόδας να ονομάζουν την εξέγερση των μπολσεβίκων «τυχοδιωκτισμό». Μάλιστα. Ήταν τυχοδιωκτισμός. Και μάλιστα ένας από τους καταπληχτικότερους τυχοδιωκτισμούς, που τόλμησε ποτέ η ανθρωπότητα. Τυχοδιωκτισμός, θύελλα που ξέσπασε στην ιστορία, μ’ επικεφαλής τις εργαζόμενες μάζες και τα ριψοκινδύνεψε όλα για να ικανοποιήσει τους άμεσους και μεγάλους πόθους τους. Ήταν κιόλας έτοιμος ο μηχανισμός για τη διανομή των μεγάλων τσιφλικάδικων χτημάτων στους αγρότες. Είχαν δημιουργηθεί οι εργοστασιακές επιτροπές και τα επαγγελματικά συνδικάτα για να εφαρμόσουν τον εργατικό έλεγχο στην παραγωγή. Σε κάθε χωριό, σε κάθε πόλη, σε κάθε νομό και σε κάθε κυβερνείο υπήρχαν Σοβιέτ των εργατών, των στρατιωτών και των αγροτών βουλευτών, έτοιμα ν’ αναλάβουν την τοπική διοίκηση, Ό,τι και να σκέφτονται οι άλλοι για το μπολσεβικισμό, η ρωσική επανάσταση είναι, αναντίρρητα, ένα από τα μεγαλειωδέστερα συμβάντα στην ιστορία της ανθρωπότητας και η άνοδος των μπολσεβίκων στην εξουσία ένα γεγονός με παγκόσμια σημασία. Όπως ακριβώς οι ιστορικοί ψάχνουν να βρουν και τις πιο μικρές λεπτομέρειες για την Κομμούνα του Παρισιού, έτσι θα θελήσουν να μάθουν και για όλα όσα έγιναν στην Πετρούπολη το Νοέμβρη του 1917, για τον ενθουσιασμό που είχε συνεπάρει την εποχή αυτή το λαό, ποιοι ήταν, τι έλεγαν και τι έκαναν οι αρχηγοί του. Αυτά ακριβώς σκεφτόμουνα όταν έγραφα αυτό το βιβλίο. Στην πάλη οι συμπάθειες μου δεν ήταν ουδέτερες. Αφηγούμενος, όμως, την ιστορία εκείνων των μεγάλων ήμερων, προσπάθησα να εκθέσω τα γεγονότα με το μάτι του ευσυνείδητου χρονικογράφου, που ενδιαφέρεται ν’ αποδώσει την αλήθεια. Τζών Ρίντ Νέα Υόρκη 1 του Γενάρη 1919

*. Όλες τις ημερομηνίες ο Τζων Ριντ τις δίνει με το νέο ημερολόγιο. Στην έκδοση αυτή μπαίνουν σε παρένθεση και οι ημερομηνίες με το παλιό ημερολόγιο.

Σύντ. **. Το βιβλίο αυτό δεν εκδόθηκε. Ο Τζων Ριντ δεν πρόφτασε να το τελειώσει.

Σύντ ***. Του Φλεβάρη (Παλαιό ημερολόγιο).

Σύντ. ****. Ουίλιαμ Ίνγκλις Ουόλινγκ (1877-1936) αμερικανός οικονομολόγος και κοινωνιολόγος, συγγραφέας μερικών εργασιών για το εργατικό κίνημα και για το σοσιαλισμό. Η αναφερόμενη από τον Τζων Ριντ εργασία του Ουόλινγκ «Ο όρθρος της Ρωσίας» δημοσιεύτηκε στις ΕΠΑ το 1908. Σύντ.

Βάρος 0.556 kg
Διαστάσεις 14.5 x 21.5 cm