Χαρ. Τρικούπη 22, Αθήνα, Τ.Κ. 10679 - Τηλ. 210 3623092, email: info@alfeiosbooks.com

Πώς αυτοκαταλύθηκε η δημοκρατία του 1944

14,00 €

Συγγραφέας:

Σπανίδης Γ. Αθανάσιος

Εκδοτικός οίκος:

Παπαζήσης

Μετάφραση:

Τόπος έκδοσης:

Αθήνα

Έτος έκδοσης:

1981

Σελίδες:

424

ISBN:

Κατάσταση:

Πολύ καλή

Διαθέσιμο

Κωδικός: AB-002103673. Κατηγορίες: , , .
   

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Περιεχόμενο και αντικείμενο τον βιβλίου αντον είναι ή «πορεία προς το καθαρτήριο». Οι δραματικές, δηλαδή, εκείνες εξελίξεις, φανερές και παρασκηνιακές, πον συγκλόνισαν την ‘Ελ­λάδα από τό καλοκαίρι τοϋ 1965 και κατέληξαν στο πραξικόπημα της 21ης ‘Απριλίου 1967.

‘Από την επίκαιρη πολιτική σκοπιά στην οποία βρισκόταν τότε, ό συγγραφέας τον βιβλίου τούτον υπήρξε όχι μόνο μάρτυς a/J.a και, έως έναν βαθμό, μέτοχος των εξελίξεων εκείνων. Και εισφέρει νέα, αποκαλυπτικά και ανέκδοτα στοιχεία στην ιστορία της ταραγμένης εκείνης διετίας. Στοιχεία πον προσδίδονν στο πόνημα τον όχι μόνο ξεχωριστό ενδιαφέρον, αλλά και την άξια πολύτιμης ιστορικής παρουσίας.

Ό άντιναύαρχος έ.ά. ‘Αθανάσιος Γ. Σπανίδης συγκαταλέ­γεται στά πρόσωπα πον υπήρξαν μάρτυρες και, μέχρις ενός ση­μείου, κρισίμων γεγονότων, στιγμών και περιστάσεων της δρα­ματικής και πολυκύμαντης ιστορίας τής χώρας μας κατά τις τέσ­σερις τελενταϊες δεκαετίες.

Ό κύκλος των δραστηριοτήτων και ενασχολήσεων τον εκτεί­νεται πολύ πέρα τής σταδιοδρομίας τον ώς αξιωματικού τον Πολε­μικού Ναυτικού, πον και αυτή στάθηκε εξαιρετικά μεστή σε δράση και εμπειρίες. ‘Υπηρέτησε στο Πολεμικό Ναυτικό επί 37 χρόνια και έλαβε ενεργό μέρος στον πόλεμο τον 1940-1945 και στις τρα­γικές εσωτερικές μας περιπέτειες των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων. Διετέλεσε, έπειτα, στρατιωτικός αντιπρόσωπος τής ‘Ελ­λάδος στο NATO και, στή συνέχεια, υπαρχηγός του Γενικού Έπι- τε/ι,είον ‘Εθνικής ‘Αμύνης (1954-56). ‘Αποστρατεύθηκε τό 1958, αλλ’ ή άποστράτενσή τον όχι μόνο δεν έτερμάτισε την ενεργό
παρουσία τον στήν δημόσια ζωή καΐ στον κοινωνικό στίβο, άλλ’ έγινε και αφετηρία για νέες δραστηριότητες, σέ άλλους χώρους.

‘Από το 1955 έως και τό 1969, έχρημάτισε πρόεδρος της ‘Ελληνικής ‘Επιτροπής ‘Ατομικής ‘Ενεργείας.

‘Αλλ’ ή «συνάντηση μέ την ιστορία» εγινε τον ‘Ιούνιο τοϋ 1965, δταν ό Άθ. Γ. Σπανίδης ανέλαβε την θέση τοϋ Γενικού Διευθυντή τοϋ κόμματος τής Εθνικής Ριζοσπαστικής Ενώσεως (ΕΡΕ), έπειτα δοτό πρόσκληση τοϋ Παναγιώτη Κανελλόπουλ.ου, τότε αρχηγού τοϋ κόμματος, ό όποιος, δπως είναι γνωστό, είχε διαδεχθεί στην αρχηγία τον Ιδρυτή τοϋ κόμματος Κωνσταντίνο Καραμανλή.

‘Από τήν θέση τοϋ Γεν. Διευθυντή τής ΕΡΕ, προνομιούχο πολιτική σκοπιά, ό Άθ. Γ. Σπανίδης στάθηκε, δπως είπαμε, μάρ­τυς και κάποτε μέτοχος των δραματικών γεγονότων τής διετίας 1965-1967, που εΐχαν ώς κατάληξη τήν κατάλυση τοϋ ελεύθερου πολιτεύματος και τής συνταγματικής τάξεως μέ τό πραξικόπημα μιας ομάδας συνταγματαρχών, στις 21 ‘Απριλίου 1967.

Τά συμβάντα τής περιόδου εκείνης, δπως τά είδε και τα έζησε, εξιστορεί ό συγγραφέας σέ τοϋτο τό βιβλίο. Εισφέρει Άγνωστα περι­στατικά και άποκαλ.ύπτει άγνωστες έως τώρα πτυχές των γεγο­νότων εκείνων —ιδίως από τις κρυφές παρασκηνιακές εξελίξεις, πού ήσαν ίσως και οι πιο προσδιοριστικές. Ταυτόχρονα, φωτίζει μέ νέο φως περιστατικά γνωστά καθ’ έαντά, στα όποια, δμως, δίνει τις πραγνατικές διαστάσεις τους και τό πραγματικό τους νό­ημα, διαφορετικό από εκείνο πού τά πάθη και οι σκοπιμότητες τής στιγμής τούς είχαν τότε άποδώσει.

Και σ’ αυτό έγκειται κυρίως ή αξία τοϋ βιβλίου. ‘Απαλλαγ­μένος πια από κάθε τέτοιο πάθος, έπειτα από τήν τραγική εμπει­ρία τής επτάχρονης δικτατορίας, κατά τήν όποια υπέστη διώξεις και ταλαιπωρίες, ό συγγραφέας προβαίνει στήν εξιστόρηση του μέ παρρησία και εντιμότητα, άλλά και μέ τήν αντικειμενική ματιά τοϋ ιστορικού, χωρίς τήν παραμικρή προσπάθεια να συγκαλύψει οποιουσδήποτε και δ,τιδήποτε.

‘Ιδιαίτερη δραματικότητα παρουσιάζοι ή αφήγηση των εμπει­ριών τον κατά τήν τραγική νύχτα τής 21ης Άπριλ.ίον 1967, στήν ιστορία τής οποίας ό Άθ. Γ. Σπανίδης, εισφέρει νέα στοιχεία, καθώς ό ίδιος στάθηκε πρωταγωνιστής μιας, έστω ατελέσφορης, προσπάθειας για κινητοποίηση τοϋ στόλον εναντίον των πραξικοπη­ματιών.

Δεν είναι μόνο ενδιαφέρον, άλλά και εξαιρετικά διδακτικό τό βιβλίο τοϋτο. ‘Από τις σελίδες τον αναλύονται ανάγλυφες δυσπλα­σίες και αντινομίες τον μεταπολεμικού δημοκρατικού πολιτεύμα­τος, άλλά και τής όλης δημόσιας και κοινωνικής ζωής τής χώρας. Δυσπλασίες και αντινομίες πού έκαναν τό πολίτευμα εκείνο «χω­λό» και στήν όρριακή τους μορφή, επέφεραν τήν κατάλυση του.

Ά ς τις συνοψίσουμε.

‘Επιχειρήθηκε, πριν άπ’ δλα, ή συντήρηση και εκμετάλλευση των ψυχώσεων πού δημιουργήθηκαν από τις αιματηρές πολεμικές και μεταπολεμικές περιπέτειες και αναμετρήσεις για νά φαλκιδεν- θεΐ ή ζωντανή ονσία τών θεσμών, για τήν μονοπώληση τής εξου­σίας και τής πολιτικής ζωής από ένα στενό φάσμα πολιτικών με­ρίδων, προσώπων και οργανωμένων σνμφερόντων και για τήν αναρρίχηση προσώπων ή ομάδων, στο όνομα ενός θολού «άντι- κομμοννισμοϋ» —και μόνο . . .

Στα δνναμικά ερείσματα τής έξουσίας —ένοπλες δυνάμεις και σώματα ασφαλείας— καλλιεργήθηκε ψυχολογία και νοοτρο­πία πραιτοριανών. Και ενώ, θεωρητικά, αποστολή τους ήταν ή περιφρούρηση τής δημοκρατικής νομιμότητας, οι αντιδημοκρατι­κές και όλ.οκληρωτικές πεποιθήσεις κατάντησαν ν’ αποτελούν τεκμήριο αξιοπιστίας και παράγοντα επαγγελματικής εξελίξεως.

Πολιτικές μερίδες και πολιτικά πρόσωπα επιχείρησαν ένίοτε —και άσυλλόγιστα— τήν χρησιμοποίηση τοϋ κρατικού μηχανισμού γιά τήν πολ.ιτική ή έκ’λογική τους έπικράτηοη, μέ αποτέλεσμα τήν καλλιέργεια τοϋ φατριασμού και τήν άμβλννοη τής προσηλ.ώσεως τών φορέων τοϋ μηχανισμού αντοϋ στο καθήκον και στήν απρόσωπη νομιμότητα. Παραβλέποντας δτι, δταν ή νο- μιμότης παραμερίζεται «έν μέρει» έστω, νπέρ τών μεν ή σέ βάρος τών δέ, τελικά καταλύεται ολόκληρη και σέ βάρος όλων άπό εκεί­νους πού χρησιμοποιούνται ώς όργανα.

Σέ όλα αυτά θά προσθέσουμε: την διόγκωση τοϋ ανεπίσημου αλλ’ ουσιαστικού ρόλου πολιτειακών παραγόντων πολύ πέρα από τά όρια πού διέγραφε τό Σύνταγμα, μέ αποτέλεσμα την νοσηρή αλλοίωση και στρέβλωσι] τής ζωντανής ουσίας τών θεσμών τήν θεσμοποίηση τοϋ παρασκηνιακού παραγοντισμοϋ και τής επιρροής τών ξένων, έστω συμμάχων, στά εσωτερικά τής χώρας’ τήν ρήξη, κατά τήν τελευταία διετία, μεταξύ πολιτικών μερίδων και πολι­τειακών παραγόντων πάνω σέ καταστατικά θέματα και ή επιδίωξη τής «κατά κράτος» επιβολής τοϋ ένός ή τοϋ άλλου.

Ό συνδυασμός όλων αυτών τών δυσπλασιών, στην «οριακή» τους μορφή, έγέννησε τήν «δυναμική» πού έφερε τήν κατάλυση τής «χωλής» μεταπολεμικής δημοκρατίας. . .

Αυτό τό φαινόμενο παρουσιάζεται και άναπέμπεται στίς σελί­δες τοϋ βιβλίου τούτου άπό τις όποιες ανακύπτει τό μεγάλο δίδαγ­μα: ό μόνος τρόπος γιά τήν περιφρούρηση τής δημοκρατίας είναι ή ειλικρινής και άφαλ.κίδευτη έφαρμογή της” και έξω άπό τήν νο­μιμότητα καραδοκεί πάντοτε ή περιπέτεια —καϊ κάποτε, άλλοι- μονοί, ή τραγωδία…

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Π. ΚΑΛΛΙΓΑΣ

Βάρος 0.641 kg
Διαστάσεις 14 x 21 cm